Bệnh liệt mặt - Không khó chữa

Người viết: Tổ truyền thông

14/02/2020 15:32:14

Liệt mặt (Liệt dây thần kinh số VII) ngoại biên là tình trạng mất vận động hoàn toàn hay một phần các cơ của nửa mặt do tổn thương dây thần kinh mặt cùng bên gây nên. Liệt mặt ngoại biên là bệnh lý thường gặp, không phân biệt giới tính, độ tuổi. Bệnh tuy không nguy hại đến tính mạng người bệnh nhưng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt và thẩm mỹ trên khuôn mặt, tác động đến tâm lý, làm người bệnh mất tự tin trong các hoạt động giao tiếp xã hội, khó khăn trong các hoạt động cộng đồng. Bệnh liệt dây thần kinh mặt ngoại biên cần phân biệt với liệt mặt do tai biến mạch máu não, đó có thể là dấu hiệu sớm của liệt nửa người.

v Triệu chứng, chẩn đoán:

Chẩn đoán xác định liệt mặt ngoại biên chủ yếu dựa vào lâm sàng; một số xét nghiệm cận lâm sàng có thể hỗ trợ chẩn đoán nguyên nhân.

Triệu chứng: Cơ mặt 1 bên yếu liệt, xệ xuống gây nên tình trạng mất cân xứng giữa hai bên.

Khi nghỉ ngơi: Bên bệnh có biểu hiện lông mày hạ thấp hơn, khe mắt rộng hơn, nhắm không kín, thường chảy nước mắt nhiều hơn; rãnh mũi má mờ; mép và má xệ xuống; nhân trung lệch về bên lành.

Hình ảnh biểu hiện và cơ chế bệnh liệt mặt (nguồn: Internet)

Biểu hiện liệt mặt sẽ rõ hơn khi bệnh nhân thực hiện một số động tác: nhăn trán (nếp nhăn trán bên liệt mờ hơn), nhắm mắt (mắt bên liệt nhắm không kín), mỉm cười (miệng lệch sang bên lành). Bệnh nhân khó thực hiện các động tác huýt sáo, thổi lửa và ăn uống thường bị rơi vãi, đọng thức ăn ở bên liệt.

Trường hợp liệt mặt kín đáo, thầy thuốc có thể thực hiện thêm các nghiệm pháp để chẩn đoán chính xác hơn.

Các biểu hiện khác: Người bệnh thường gai rét, sợ lạnh, kèm theo đau đầu, đau mỏi vai gáy

v Nguyên nhân:

Nguyên nhân thường gặp nhất là do lạnh (chiếm trên 80%) dẫn tới co thắt mạch nuôi dây thần kinh VII gây ra thiếu máu cục bộ, phù và chèn ép dây thần kinh ở đoạn trong ống Fallope. Bệnh thường xảy ra đột ngột sau khi bệnh nhân gặp lạnh, đặc biệt là khi chuyển từ nóng sang lạnh: ban đêm ngủ nằm điều hòa lạnh, có gió lùa, sau khi tắm vào phòng điều hòa lạnh, ngồi trên xe ô tô, xe bus mở điều hòa lạnh, tắm nước lạnh sau khi vận động ra mồ hôi,…Trước đây, bệnh thường xảy ra vào mùa thu-đông và đông-xuân do thời tiết nhiều gió lạnh và hay thay đổi. Tuy nhiên, hiện nay, do việc sử dụng điều hòa nhiệt độ quá phổ biến, bệnh gặp nhiều hơn vào mùa nóng.

Đối tượng dễ mắc bệnh là những người có thể trạng yếu, ít tập luyện thể dục, những người hay sử dụng rượu bia, đi sớm về khuya. Ngoài ra những người có tiền sử huyết áp cao, xơ vữa động mạch, hay thức khuya cũng tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh.

Theo lý luận của Y học cổ truyền, “chính khí tồn nội, tà bất khả can” tức là khi cơ thể khỏe mạnh thì tà khí, các nguyên nhân gây bệnh không thể xâm phạm. Ngược lại, khi cơ thể suy yếu, sức đề kháng suy giảm hoặc cơ thể không được giữ gìn, bảo vệ cẩn thận thì các yếu tố bên ngoài dễ dàng xâm phạm gây bệnh. Phong hàn (gió lạnh) xâm phạm vào vùng đầu mặt làm khí huyết ứ trệ, kinh lạc bị bế tắc, không duy trì được các hoạt động bình thường của một bên mặt.

Một số nguyên nhân khác thường gặp: Zona thần kinh, viêm tai xương chũm, u dây thần kinh, phẫu thuật, chấn thương, …

v Điều trị:

Đối với những liệt mặt đã xác định được nguyên nhân, cần điều trị bằng các thuốc và phương pháp đặc hiệu

Khi liệt mặt do lạnh hay không xác định được nguyên nhân, điều trị bằng Y học hiện đại sẽ sử dụng corticoid liều cao kết hợp với các thuốc tăng dẫn truyền thần kinh, vitamin B kết hợp với một số phương pháp vật lý trị liệu như chiếu đèn hồng ngoại.

Các phương pháp Y học cổ truyền đã được sử dụng từ lâu đời và chứng minh được hiệu quả và an toàn khi điều trị liệt mặt ngoại biên. Hiện nay, các phương pháp được áp dụng phổ biến bao gồm: điện châm, cứu ngải, xoa bóp bấm huyệt, thủy châm, laser châm, cấy chỉ,… và uống thuốc Y học cổ truyền phù hợp với thể trạng từng bệnh nhân.

Hình ảnh phương huyệt và điện châm trên bệnh nhân liệt mặt tại khoa Y học cổ truyền - BVĐK Hà Đông

Thực tế lâm sàng cho thấy hiệu quả điều trị tăng lên khi kết hợp cùng lúc nhiều phương pháp điều trị, đặc biệt điều trị càng sớm hiệu quả đạt được càng cao và rút ngắn được thời gian điều trị. Bệnh có thể khỏi hoàn toàn nếu được điều trị kịp thời và hợp lý.

Hiện nay, liệt mặt ngoại biên nằm trong nhóm bệnh lý thường gặp của khoa Y học cổ truyền – Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Bằng việc kết hợp nhiều phương pháp và điều trị tích cực ngay từ đầu, bệnh nhân liệt mặt ngoại biên đạt được kết quả điều trị rất tốt. Nhiều bệnh nhân nặng, đến khám và điều trị ở giai đoạn muộn cũng đạt được hiệu quả điều trị nhất định, cải thiện các chức năng sinh hoạt hàng ngày.

v Phòng bệnh

Giữ cho cơ thể khỏe mạnh, khám bệnh định kỳ tại các cơ sở uy tín là cách tốt nhất phòng bệnh liệt mặt và kiểm soát các yếu tố nguy cơ gây bệnh như huyết áp, mỡ máu, tiểu đường …, ngoài ra vì nguyên nhân chủ yếu là do lạnh nên việc tránh gió, lạnh từ thiên nhiên hay điều hòa, ăn đồ sống lạnh … là rất quan trọng.

Đặc biệt là một bệnh tổn thương thần kinh nên việc điều trị sớm luôn là cách tốt nhất để có hiệu quả cao nhất và đề phòng biến chứng.

Tài liệu tham khảo:

- Khám lâm sàng hệ thần kinh, Hồ Hữu Lương, Nxb Y học 2006.
-  Bệnh thần kinh ngoại vi, Hồ Hữu Lương, Nxb Y học 2005.
- Châm cứu học, Nxb Y học 2005
-  Chuyên đề nội khoa Y học cổ truyền, Nxb Y học 2006
- Atlas giải phẫu người, Frank H. Netter. MD, Nxb Y học 2004.

 

DANH MỤC TIN
Sở Y tế Hà Nội bố trí 5 bệnh viện tiếp nhận cách ly, theo dõi và điều trị bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virut corona
Thứ Sáu 07/02/2020 10:07:42
Để kịp thời tiếp nhận cách ly, theo dõi và điều trị cho các bệnh nhân nhiễm, nghi nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virut corona (nCoV),  Sở Y tế Hà Nội đã bố trí 5 bệnh viện trên địa bàn thành phố, cụ thể: Bệnh nhân trẻ em được tiếp nhận cách ly, theo dõi và điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang. Bệnh nhân người lớn được tiếp nhận cách ly, theo dõi và điều trị tại các bệnh viện, gồm: Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Đa khoa Đống Đa, Bệnh viện Bắc Thăng Long, Bệnh viện Thanh Nhàn. Bệnh viện đa khoa Hà Đông đã chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó với nCoV theo 3 tình huống cụ thể, gồm: Chưa ghi nhận ca bệnh tại bệnh viện, bệnh viện bắt đầu tiếp nhận ca nhiễm nCoV và dịch bệnh lây lan ra cộng đồng. Đối với mỗi tình huống, bệnh viện cũng đề ra các biện pháp triển khai cụ thể. Bệnh viện đã xây dựng quy trình tiếp nhận bệnh nhân; lập phiếu sàng lọc bệnh nhân đối với những trường hợp nghi nhiễm nCoV nhằm khai thác yếu tố dịch tễ và được chỉ định làm các xét nghiệm cần thiết; tổ chức khu vực khám sàng lọc, khu vực cách ly, điều trị… Dưới đây là một số hình ảnh khu khám sàng lọc, khu vực cách ly, điều trị bệnh nhân nhiễm, nghi nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus corona:    
Bộ Y Tế triển khai thêm số đường dây nóng 19009095 để tư vấn phòng chống dịch nCoV
Thứ Hai 03/02/2020 10:41:13
Từ 7 giờ sáng ngày 02/2/2020, Bộ Y tế đã triển khai thêm đường dây nóng 1900 9095 để tư vấn người dân các biện pháp phòng, chống dịch nCoV. Các cuộc gọi đến đường dây này đều miễn phí. Đường dây nóng 19009095 hoạt động song song với đường dây nóng 19003228 và các đường dây nóng của 22 bệnh viện có cơ sở theo dõi và điều trị cách ly các bệnh nhân nghi nhiễm và nhiễm nCoV. Danh sách đường dây nóng của bệnh viện có cơ sở theo dõi và điều trị cách ly các bệnh nhân nghi nhiễm và nhiễm nCoV: 1. Bệnh viện Bạch Mai: 0969851616 2. Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương: 0969241616 3. Bệnh viện E: 0912168887 4. Bệnh viện Nhi trung ương: 0372884712 5. Bệnh viện Phổi trung ương: 0967941616 6. Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí: 0966681313 7. Bệnh viện Đa khoa Thái Nguyên: 0913394495 8. Bệnh viện trung ương Huế: 0965301212 9. Bệnh viện Chợ Rẫy: 0969871010 10. Bệnh viện Đa khoa trung ương Cần Thơ: 0907736736 11. Bệnh viện Xanh Pôn Hà Nội: 0904138502 12. Bệnh viện Vinmec Hà Nội: 0934472768 13. Bệnh viện Đà Nẵng: 0903583881 14. Bệnh viện Nhiệt đới Thành phố Hồ Chí Minh: 0967341010 15. Bệnh viện Nhi đồng 1: 0913117965 16. Bệnh viện Nhi đồng 2: 0798429841 17. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai: 0819634807 18. Bệnh viện Nhiệt đới Khánh Hòa: 0913464257 19. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa: 0965371515 20. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Bình: 0989506515 21. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn: 0396802226 22. Bộ Y tế: 19003228. Đường dây nóng phòng, chống bệnh dịch do Virus nCoV Danh sách đường dây nóng các bệnh viện có cơ sở theo dõi và điều trị cách ly các bệnh nhân nghi nhiễm và nhiễm nCoV (Nguồn Bộ Y tế)
Đặt lịch
Tìm Kiếm