Thoát vị bẹn

0
542

Thoát vị bẹn là trường hợp ruột chui xuống khe hở chui qua ống bẹn xuống bìu. Khi đó các tạng bên trong ổ phúc mạc đi ra ngoài qua điểm yếu ở thành sau của ống bẹn.

Nguyên do là ống bẹn và ống phúc tinh mạc không bịt kín ngay khi trẻ chào đời, biểu hiện bằng một khối phồng tại vùng bẹn – bìu ở bé trai và ở gần âm hộ của bé gái.

Nguy cơ tiềm ẩn của thoát vị bẹn là khi ruột không quay trở lại ổ bụng được, khi đó gọi là thoát vị bẹn nghẹt. Ruột bị kẹt lại ở bìu, thiếu máu nuôi dưỡng, đồng thời xuất hiện các dấu hiệu đau và tắc ruột, cần phải mổ cấp cứu.

Thoát vị nói chung gặp trong khoảng 5% dân số thế giới. Trong đó thoát vị bẹn chiếm khoảng 80% trong tổng số các loại thoát vị.

Đối với nam giới đôi khi ruột còn chui vào bìu làm bìu căng phồng, đối với nữ giới đôi khi buồng trứng chui vào khe hở, tỉ lệ nam giới nhiều hơn nữ giới tỉ lệ này khoảng 9:1.

Triệu chứng

Thoát vị đều có hiện tượng căng phồng, gây đau, khó chịu, nghe thấy tiếng lọc xọc của hơi quai ruột. Hiện tượng như thế hay gặp nhất là ở các cháu hiếu động do chạy nhảy nhiều, mạnh hoặc ở trẻ ho sặc sụa, cười nhiều… Nói chung thoát vị bẹn thường gặp một bên, cũng có trường hợp thoát vị bẹn cùng một lúc cả hai bên, người ta gọi là thoát vị đôi.

Khối phồng này thường xuất hiện to hơn khi trẻ ho, khóc, rặn khi đi đại tiện hay sau những vận động mạnh như chạy nhảy, tập thể dục… và sẽ xẹp xuống khi trẻ nghỉ ngơi hay nằm yên.

Trong trường hợp thoát vị bẹn (bìu) không tự lên được (thoát vị bẹn nghẹt) thì hiện tượng các tạng tụt xuống càng lúc càng rõ: căng phồng, đau, đối với trẻ sẽ quấy khóc nhiều. Toàn bộ bụng có thể đau quặn từng cơn, nhìn có thể thấy các quai ruột nổi lên, kèm theo có thể buồn nôn hoặc nôn, đôi khi thấy bụng càng lúc càng trướng… Nếu thoát vị bẹn nghẹt là quai ruột thì nguy cơ tắc ruột và hoại tử rất có thể xảy ra.

Khi sờ: khối phồng vùng bẹn có cổ nằm trên nếp lằn bẹn, không đau nếu chưa có biến chứng, tăng kích thước khi làm tăng áp lực ổ bụng. Nếu tạng thoát vị là quai ruột thi sờ có cảm giác lọc xọc, sờ cảm giác chắc nếu tạng thoát vị là mạc nối.

Hỏi lý do vào viện của các ca thoát vị thường thấy có 2 lý do chính khiến bệnh nhân vào viện, đau tức ở vùng bẹn bìu hoặc khối phồng ở vùng bẹn bìu.

Hỏi về hoàn cảnh xuất hiện của triệu chứng  thì đa số là các trả lời: Từ sau sinh, mới xuất   hiện trong thời gian gần đây, sau khi khuân vác nặng hay chạy nhảy nhiều.

Ngoài ra còn có các triệu chứng khác kèm theo như táo bón, tiểu khó, đại tiện ra máu (trĩ).

Chữa trị như thế nào?

Nguyên tắc là điều trị ngoại khoa. Tuy nhiên, tùy thuộc vào tuổi và tình trạng  toàn thân của  bệnh nhân mà có chỉ định can thiệp ngoại khoa hay không và nếu có thì nên can thiệp ngoại khoa khi nào.

Trẻ em

Vấn đề băng treo bìu.

Không có chỉ định trong điều trị thoát vị bẹn ở trẻ em.  Nếu như chưa can thiệp phẫu thuật vì một lý do gì đó (tuổi,  bệnh lý kèm theo.. ..) thì chỉ nên theo dõi. Việc băng treo bìu hay băng ép vùng bẹn sẽ ảnh hưởng đến  sự trưởng thành cũng như chức năng của tinh hoàn sau này.

Phẫu thuật

Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi: Theo dõi cho đến 1 tuổi, nếu không tự khỏi thì mổ, ngoại trừ khi có biến chứng.

Trẻ trên 1 tuổi: Mổ thắt cao túi thoát vị (ống phúc tinh mạc), không cần tái tạo thành bụng.

thoat-vi-ben

Với kỹ thuật mổ hiện nay, vết mổ nhỏ, khoảng 3-4cm ở vùng nếp gấp bẹn. Thời gian nằm viện điều trị trung bình là hai ngày và được cắt chỉ sau bảy ngày, khi vết mổ lành.

Người trưởng thành

Vấn đề băng treo bìu có thể áp dụng cho những người quá già yếu, hay bệnh  lý nội khoa nặng nề, không có chỉ định phẫu thuật. Phương pháp này chống chỉ định khi cổ túi thoát vị nhỏ và đôi khi nó có thể làm cho một trường hợp thoát vị không nghẹt nhưng “cầm tù” trở nên nghẹt.

Phẫu thuật: Nhằm 2 mục đích.

  • Khâu cổ túi và cắt bỏ túi thoát vị
  • Tái tạo thành bụng.

Các phương pháp phục hồi thành bụng trước thừng tinh: ít dùng.

Các phương pháp phục hồi thành bụng sau thừng tinh: Bassini, Shouldice.

Đặt tấm nhân tạo (Prothèse).

Mổ nội soi trước phúc mạc hay trong phúc mạc.

Cách phát hiện sớm

Trước khi tới bệnh viện để khám bệnh, gia đình thường phát hiện có một khối phồng ở vùng bẹn, bìu với trẻ trai và vùng mu – môi lớn ở trẻ gái. Khối phồng này thường có từ nhỏ, có thể có ngay sau sinh. Nắn vào vùng ống bẹn – bìu để tìm túi thoát vị: sờ được túi thoát vị, khi trẻ ho, chạy nhảy thì bao thoát vị lại căng, to và chuyển động dọc theo ống bẹn xuống bìu. Trong túi thoát vị có chứa một khối mềm, nắn không đau, có khi nghe thấy tiếng lọc xọc của hơi và dịch trong lòng ruột.

Chẩn đoán phân biệt với các bệnh khác

Tràn dịch màng tinh hoàn

Da bìu căng.

Lỗ bẹn nông không rộng.

Không sờ được tạng trong túi thoát vị.

Nang nước thừng tinh

Lỗ bẹn nông.

Dãn tĩnh mạch thừng tinh

Lỗ bẹn nông.

Sờ cảm giác như búi giun.

Phân biệt thoát vị bẹn trực tiếp và gián tiếp

Bác sĩ sẽ dựa vào tuổi; Tiền sử, bệnh sử; Nghiệm  pháp “chạm ngón”

Phân biệt thoát vị bẹn nghẹt với xoắn tinh hoàn

Nếu là xoắn tinh hoàn thì:

  • Tiền sử không có thoát vị bẹn
  • Da bìu có thể nề đỏ.
  • Tinh hoàn bên bị xoắn lên cao hơn bình thường.

Những biến chứng

– Nghẹt hoại tử ruột: khoảng 20% bệnh nhân có thể bị nghẹt ruột ở bất kỳ tuổi nào, nhưng thường bị ở trẻ nhỏ và khoảng 60% trường hợp bị thoát vị nghẹt hay xảy ra trong ba tháng đầu sau sinh.

– Rối loạn tiêu hóa, gây chậm lớn ở trẻ nhỏ.

– Là nguyên nhân gây xoắn tinh hoàn, teo tinh hoàn, nghẹt bó mạch thừng tinh gây hoại tử tinh hoàn.

Nguồn: website “Bác sỹ nói gì”

CHIA SẺ

0 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN