Cách chăm sóc an toàn cho người bệnh mang sonde JJ

Cách chăm sóc an toàn cho người bệnh  mang sonde JJ

Cách chăm sóc an toàn cho người bệnh mang sonde JJ

Người viết: Ban truyền thông - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Sau điều trị sỏi tiết niệu hoặc một số bệnh lý đường tiết niệu, người bệnh có thể được chỉ định đặt ống thông JJ nhằm hỗ trợ lưu thông nước tiểu, giảm áp lực lên thận và tạo điều kiện cho quá trình hồi phục. Tuy nhiên, trong thời gian mang ống, một số biểu hiện như tiểu buốt, tiểu nhiều lần, đau tức hông lưng có thể xuất hiện, khiến người bệnh lo lắng và gặp khó khăn trong sinh hoạt.

Theo BSCKII Nguyễn Quốc Đông – Trưởng  Khoa Ngoại Thận – Tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, việc nắm rõ những biểu hiện thường gặp, biết cách chăm sóc và tuân thủ lịch tái khám, rút hoặc thay ống đúng hẹn là yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng. Dưới đây là những thông tin và khuyến cáo chuyên môn về cách chăm sóc, theo dõi sức khỏe trong thời gian mang ống thông JJ.

 

1. Hiểu về ống thông JJ

Ống thông JJ (Double J stent) là một ống nhỏ, mềm, rỗng, được đặt bên trong niệu quản – đường dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Hai đầu ống cong hình chữ J giúp cố định ống, hạn chế di lệch. Phần lớn ống nằm hoàn toàn bên trong cơ thể; một số loại có thêm sợi chỉ đưa ra ngoài qua niệu đạo để thuận tiện khi rút ống.

Ống JJ thường được chỉ định trong các trường hợp tắc nghẽn đường tiết niệu do sỏi, hẹp niệu quản, khối u chèn ép hoặc sau phẫu thuật, can thiệp nội soi tiết niệu. Việc đặt ống giúp duy trì dòng nước tiểu, giảm áp lực lên thận và hỗ trợ quá trình hồi phục. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ dẫn lưu, người bệnh vẫn cần tiếp tục điều trị nguyên nhân gây bệnh theo chỉ định của bác sĩ.

2. Những thay đổi người bệnh có thể gặp

Trong thời gian mang ống JJ, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu buốt, cảm giác tiểu không hết hoặc đau tức vùng bụng dưới, bàng quang và hông lưng. Một số trường hợp nước tiểu có màu hồng hoặc lẫn ít máu, nhất là sau khi vận động. Đây có thể là những biểu hiện do ống thông kích thích niệu quản và bàng quang. Mức độ khó chịu khác nhau tùy từng người. Tuy nhiên, nếu tình trạng đau tăng, tiểu buốt kéo dài, tiểu máu nhiều hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để được thăm khám và hướng dẫn xử trí phù hợp.

 

3. Nhận biết sớm để phòng ngừa biến chứng

Bên cạnh những khó chịu thường gặp, người mang ống JJ cần lưu ý nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Các dấu hiệu như sốt, rét run, đau hông lưng tăng, tiểu buốt kèm mệt mỏi cần được thăm khám sớm. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm nước tiểu để xác định nguyên nhân.

Ngoài ra, ống thông có thể gặp tình trạng di lệch, tuột, tắc hoặc đóng cặn, hình thành sỏi bám. Nguy cơ biến chứng tăng khi ống được lưu quá thời hạn chỉ định, gây khó khăn cho việc rút ống và có thể ảnh hưởng đến chức năng thận nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài. Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ lịch theo dõi, rút hoặc thay ống đúng hẹn, ngay cả khi không xuất hiện triệu chứng bất thường.

4. Chăm sóc mỗi ngày để giảm khó chịu

Để hạn chế các triệu chứng khó chịu và hỗ trợ quá trình hồi phục, người bệnh cần duy trì một số nguyên tắc chăm sóc sau:

Uống nước hợp lý: Uống nước theo hướng dẫn của bác sĩ, chia đều trong ngày. Người mắc bệnh tim, suy thận hoặc có chỉ định hạn chế dịch cần tuân thủ lượng nước được khuyến cáo, không tự ý tăng lượng nước uống.

Ăn uống và vận động phù hợp: Duy trì chế độ ăn đủ chất, tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ để hạn chế táo bón. Có thể đi lại nhẹ nhàng, tránh gắng sức, nâng vật nặng hoặc vận động mạnh khi còn đau, tiểu máu.

Giữ vệ sinh cá nhân: Vệ sinh vùng sinh dục hằng ngày. Với loại ống có sợi chỉ rút ra ngoài, cần tránh làm vướng, kéo hoặc tự ý cắt chỉ.

Sử dụng thuốc đúng chỉ định: Không tự ý mua kháng sinh, thay đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ. Nếu triệu chứng gây khó chịu nhiều, cần trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn điều trị phù hợp.

Theo dõi sức khỏe hằng ngày: Chú ý mức độ đau, màu sắc và lượng nước tiểu, số lần đi tiểu; đo thân nhiệt khi có biểu hiện sốt hoặc rét run. Những thay đổi bất thường cần được ghi nhận để thông tin cho bác sĩ khi tái khám.

 

5. Những dấu hiệu cần được thăm khám ngay và không quên lịch hẹn rút hoặc thay ống

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt từ 38°C, rét run, đau hông lưng hoặc bụng dưới dữ dội, tiểu máu nhiều, có cục máu đông, bí tiểu hoặc lượng nước tiểu giảm rõ rệt. Nôn nhiều, mệt lả, nghi ngờ ống bị tuột, di lệch hoặc phát hiện ống thông ra ngoài cũng cần được kiểm tra kịp thời, không chờ đến lịch tái khám.

Thời gian lưu ống JJ phụ thuộc vào bệnh lý, loại ống và kế hoạch điều trị của từng người bệnh. Thông thường, ống được rút qua nội soi bàng quang hoặc bằng sợi chỉ đối với những loại ống phù hợp theo chỉ định của bác sĩ. Tùy tình trạng, người bệnh có thể được kiểm tra nước tiểu, chức năng thận hoặc thực hiện chẩn đoán hình ảnh trong quá trình theo dõi.

BSCKII Nguyễn Quốc Đông khuyến cáo, người bệnh cần ghi nhớ thời điểm tái khám, rút hoặc thay ống ngay từ khi ra viện. Nếu chưa có lịch hẹn hoặc đã quá thời hạn dự kiến, cần chủ động liên hệ cơ sở điều trị để được hướng dẫn, kể cả khi không có biểu hiện bất thường. Sau khi rút ống, nếu xuất hiện sốt, đau tăng, tiểu máu nhiều hoặc bí tiểu, người bệnh cũng cần trở lại cơ sở y tế để được kiểm tra.

Chăm sóc đúng hướng dẫn, theo dõi sát những thay đổi của cơ thể và tuân thủ lịch rút hoặc thay ống là những yếu tố quan trọng giúp người bệnh hạn chế biến chứng, bảo vệ chức năng thận và nâng cao hiệu quả điều trị.