Khử khuẩn và tiệt khuẩn dụng cụ Y tế - Vì sự an toàn người bệnh
Khử khuẩn và tiệt khuẩn dụng cụ Y tế - Vì sự an toàn người bệnh
Trong bệnh viện, mỗi dụng cụ y tế được xử lý đúng quy trình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị mà còn đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế.
Nếu vệ sinh tay là một trong những biện pháp quan trọng giúp ngăn ngừa sự lây truyền của vi sinh vật, thì khử khuẩn và tiệt khuẩn dụng cụ y tế chính là một “hàng rào” quan trọng, giúp hạn chế nguy cơ vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể người bệnh thông qua các thủ thuật và can thiệp y tế.
1.Nguyên tắc khử khuẩn và tiệt khuẩn dụng cụ
Để bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế, công tác xử lý dụng cụ cần tuân thủ các nguyên tắc:
- Dụng cụ sau khi sử dụng cho mỗi người bệnh phải được làm sạch và xử lý phù hợp với mức độ nguy cơ.
- Dụng cụ sau khử khuẩn, tiệt khuẩn phải được bảo quản đúng quy định, bảo đảm duy trì tình trạng vô khuẩn cho đến khi sử dụng.
- Nhân viên thực hiện xử lý dụng cụ phải được đào tạo, huấn luyện chuyên môn và trang bị đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân phù hợp.
- Công tác xử lý dụng cụ cần được quản lý, tổ chức và kiểm soát chất lượng theo quy trình thống nhất, góp phần bảo đảm an toàn người bệnh.

2.Phân loại dụng cụ theo nguy cơ lây nhiễm
Dựa trên mức độ nguy cơ lây nhiễm, hệ thống phân loại Spaulding chia dụng cụ y tế thành 3 nhóm. Mỗi nhóm có yêu cầu xử lý khác nhau:
- Dụng cụ thiết yếu (Critical)
Là những dụng cụ tiếp xúc với mô vô khuẩn hoặc hệ thống mạch máu, hoặc được đưa trực tiếp vào các khoang vô khuẩn của cơ thể.
Ví dụ: Dụng cụ phẫu thuật, kẹp phẫu thuật, dụng cụ cấy ghép, catheter mạch máu...
Yêu cầu xử lý: Bắt buộc tiệt khuẩn trước khi sử dụng.
- Dụng cụ bán thiết yếu (Semicritical)
Là những dụng cụ tiếp xúc với niêm mạc hoặc da không nguyên vẹn nhưng không đi vào mô vô khuẩn.
Ví dụ: Ống nội khí quản, ống soi tiêu hóa, đầu dò siêu âm qua âm đạo...
Yêu cầu xử lý: Ưu tiên tiệt khuẩn; trường hợp không thể tiệt khuẩn, phải khử khuẩn mức độ cao theo quy định.

- Dụng cụ không thiết yếu (Non-critical)
Là những dụng cụ chỉ tiếp xúc với da nguyên vẹn, không tiếp xúc với niêm mạc.
Ví dụ: Băng đo huyết áp, ống nghe, nhiệt kế ngoài da, nạng, giường bệnh...
Yêu cầu xử lý: Làm sạch và khử khuẩn mức độ thấp hoặc trung bình, tùy thuộc vào nguy cơ và tình huống sử dụng.
3.Quy trình xử lý và tái sử dụng dụng cụ
Để bảo đảm an toàn khi tái sử dụng, dụng cụ y tế cần được xử lý theo quy trình phù hợp, gồm các bước cơ bản:
- Làm sạch: Sử dụng các biện pháp cơ học để loại bỏ chất bẩn, chất hữu cơ và một phần vi sinh vật bám trên bề mặt dụng cụ.
- Khử khuấn: Là quá trình loại bỏ hầu hết hoặc tất cả vi sinh vật gây bệnh trên dụng cụ, tuy nhiên không nhất thiết loại bỏ được bào tử vi khuẩn.
- Tiệt khuẩn: Là quá trình tiêu diệt hoặc loại bỏ tất cả các dạng vi sinh vật sống, bao gồm cả bào tử vi khuẩn.
- Bảo quản: Sau khử khuẩn hoặc tiệt khuẩn, dụng cụ phải được bảo quản đúng quy định, trong điều kiện phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn trở lại và duy trì tình trạng vô khuẩn đến khi sử dụng.
4.Bệnh viện Đa Khoa Hà Đông – Tăng cường kiểm soát khử khuẩn, tiệt khuẩn
Xác định an toàn người bệnh là ưu tiên hàng đầu, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông luôn quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và tổ chức công tác khử khuẩn – tiệt khuẩn theo quy trình phù hợp.
Đội ngũ nhân viên kiểm soát nhiễm khuẩn được đào tạo chuyên môn, thực hiện và giám sát các công đoạn từ tiếp nhận dụng cụ đã qua sử dụng, làm sạch, khử khuẩn, kiểm tra, đóng gói, tiệt khuẩn, bảo quản đến cấp phát dụng cụ vô khuẩn.
Tập thể Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn
Việc thực hiện nghiêm ngặt các quy trình khử khuẩn – tiệt khuẩn góp phần quan trọng trong kiểm soát nhiễm khuẩn, bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế trong quá trình khám bệnh, điều trị, phẫu thuật và thực hiện các thủ thuật, can thiệp xâm lấn.
5.Vai trò của khử khuẩn – tiệt khuẩn
Thực hiện đúng quy trình khử khuẩn và tiệt khuẩn dụng cụ y tế góp phần:
- Ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm qua dụng cụ y tế.
- Bảo đảm an toàn trong phẫu thuật, thủ thuật và các can thiệp xâm lấn.
- Giảm nguy cơ nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế.
- Nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc người bệnh.
“Dụng cụ an toàn – Người bệnh an toàn”
An toàn người bệnh bắt đầu từ những quy trình tưởng như rất nhỏ nhưng có ý nghĩa quan trọng.
Làm sạch đúng – Khử khuẩn đúng – Tiệt khuẩn đúng – Bảo quản đúng – Sử dụng đúng.
Mỗi bước được thực hiện nghiêm túc chính là thêm một lớp bảo vệ, góp phần xây dựng môi trường khám chữa bệnh an toàn, chất lượng và kiểm soát nhiễm khuẩn hiệu quả.
Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn – Bệnh viện Đa khoa Hà Đông
Email: ksnkhadong@gmail.com
Địa chỉ: Số 2, Phố Bế Văn Đàn, Phường Hà Đông, Thành Phố Hà Nội.
Tổng đài CSKH: 1900.866.689