Xét nghiệm vi sinh trong chẩn đoán giun đũa chó mèo

Nhà có nuôi chó, mèo, bạn có biết những người bạn bốn chân này đôi khi có thể là nguồn lây nhiễm ký sinh trùng cho con người? Giun đũa chó mèo là bệnh ký sinh trùng có thể diễn biến âm thầm với những triệu chứng dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác. Phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp hạn chế nguy cơ biến chứng, bảo vệ sức khỏe của mỗi gia đình.

Giun đũa chó mèo là gì?

Giun đũa chó mèo là bệnh ký sinh trùng do ấu trùng của các loài giun thuộc chi Toxocara gây ra, phổ biến nhất là Toxocara canis ở chó và Toxocara cati ở mèo. Con người có thể nhiễm bệnh khi vô tình nuốt phải trứng giun có trong đất, cát, thực phẩm hoặc qua bàn tay bị nhiễm bẩn sau khi tiếp xúc với chó, mèo. Sau khi vào cơ thể, ấu trùng có thể di chuyển đến nhiều cơ quan khác nhau, gây ra các biểu hiện lâm sàng đa dạng. Bệnh thường không có triệu chứng đặc hiệu. Một số trường hợp chỉ xuất hiện ngứa, nổi mẩn, đau bụng hoặc mệt mỏi kéo dài. Tuy nhiên, khi ấu trùng di chuyển đến mắt, gan, phổi hoặc hệ thần kinh, bệnh có thể gây tổn thương nghiêm trọng.

Tác nhân gây bệnh và nguồn lây nhiễm

Tác nhân gây bệnh chủ yếu là ấu trùng giun đũa chó, mèo thuộc chi Toxocara, trong đó Toxocara canis là giun đũa chó và Toxocara cati là giun đũa mèo. Chó, mèo nhiễm giun Toxocara spp. là nguồn phát tán trứng giun ra môi trường qua phân. Đặc biệt, chó con có thể là nguồn lây đáng lưu ý. Ngoài chó, mèo, một số động vật khác như gà, vịt, trâu, bò, cừu, thỏ cũng có thể mang ấu trùng và đóng vai trò vật chủ vận chuyển. Con người bị nhiễm chủ yếu qua đường tiêu hóa khi nuốt phải trứng giun đã phát triển có ấu trùng.

Triệu chứng lâm sàng cần lưu ý

Biểu hiện bệnh phụ thuộc vào số lượng ấu trùng và cơ quan bị tổn thương. Ở thể thông thường, người bệnh có thể xuất hiện ngứa, nổi mẩn, mề đay, đau đầu, đau bụng, ho, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ hoặc một số thay đổi hành vi. Các triệu chứng thường không rầm rộ, dễ nhầm với dị ứng hoặc những bệnh lý khác.

Ở thể ấu trùng di chuyển ở mắt, bệnh thường xảy ra ở một mắt, có thể gây giảm thị lực, nhìn mờ, viêm nội nhãn, viêm màng bồ đào, tổn thương võng mạc, u hạt hoặc viêm kết giác mạc. Trường hợp nặng có thể mất thị lực. Khi xuất hiện giảm thị lực hoặc các dấu hiệu bất thường ở mắt, người bệnh cần được khám chuyên khoa mắt sớm.

Ở thể ấu trùng di chuyển nội tạng, ấu trùng có thể di chuyển đến gan, phổi, tim và các cơ quan khác. Thể bệnh này thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trẻ nhỏ. Một số biểu hiện có thể gặp như đau bụng kéo dài, gan to, buồn nôn, nôn, ho khan, khò khè, khó thở, tức ngực, sốt, đau đầu, mệt mỏi, sút cân, ngứa hoặc nổi ban. Mức độ biểu hiện phụ thuộc vào số lượng ấu trùng và vị trí cơ quan bị ảnh hưởng.

Thể ấu trùng di chuyển đến hệ thần kinh là thể bệnh hiếm gặp nhưng có thể nghiêm trọng do ấu trùng gây tổn thương hệ thần kinh. Các triệu chứng có thể bao gồm sốt, đau đầu, co giật và một số biểu hiện thần kinh khác tùy vị trí tổn thương. Khi có triệu chứng thần kinh bất thường, người bệnh cần được khám và đánh giá y tế kịp thời.

Vai trò của xét nghiệm vi sinh trong chẩn đoán

Xét nghiệm vi sinh, đặc biệt xét nghiệm huyết thanh học tìm kháng thể kháng Toxocara, có vai trò hỗ trợ quan trọng trong chẩn đoán bệnh giun đũa chó mèo. Xét nghiệm giúp phát hiện kháng thể chống lại ấu trùng giun trong máu, cung cấp thêm thông tin cho bác sĩ khi đánh giá khả năng nhiễm bệnh. Kết quả xét nghiệm cần được kết hợp với triệu chứng lâm sàng, tiền sử tiếp xúc và các xét nghiệm liên quan để đưa ra chẩn đoán phù hợp.

Các biểu hiện như ngứa kéo dài, nổi mề đay, đau bụng hoặc tăng bạch cầu ái toan có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác nhau. Xét nghiệm giúp bác sĩ định hướng nguyên nhân, hỗ trợ chẩn đoán phân biệt và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Trong một số trường hợp, xét nghiệm có thể hỗ trợ đánh giá diễn biến bệnh sau điều trị. Tuy nhiên, kháng thể có thể tồn tại trong máu sau điều trị, vì vậy không nên dựa vào một kết quả xét nghiệm đơn lẻ để kết luận bệnh đã khỏi hoàn toàn hoặc tái nhiễm.

Khi nào nên xét nghiệm giun đũa chó mèo?

Người dân nên đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và cân nhắc xét nghiệm khi có tiền sử tiếp xúc thường xuyên với chó, mèo; trẻ em thường xuyên chơi đất, cát hoặc có thói quen đưa tay lên miệng; người có biểu hiện ngứa, nổi mề đay kéo dài hoặc tăng bạch cầu ái toan chưa rõ nguyên nhân; người có tổn thương gan, mắt hoặc các cơ quan khác chưa xác định được nguyên nhân. Không phải tất cả người nuôi chó, mèo đều cần xét nghiệm. Việc chỉ định xét nghiệm cần dựa trên triệu chứng, tiền sử phơi nhiễm và đánh giá chuyên môn.

Phòng bệnh giun đũa chó mèo – Những việc đơn giản, hiệu quả

Phòng bệnh bắt đầu từ việc giữ vệ sinh cá nhân, vật nuôi và môi trường sống. Người dân cần rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với chó, mèo; tẩy giun định kỳ cho chó, mèo theo hướng dẫn của bác sĩ thú y; thu gom, xử lý phân vật nuôi đúng cách; không ăn thực phẩm sống, chưa nấu chín hoặc chưa rửa sạch; rửa sạch rau củ, thực phẩm trước khi sử dụng. Đồng thời, cần hạn chế để trẻ nhỏ chơi ở khu vực có phân chó, mèo và giữ vệ sinh nhà ở, sân vườn, khu vui chơi của trẻ.

Chủ động xét nghiệm – Bảo vệ sức khỏe gia đình

Giun đũa chó mèo có thể gây ra những triệu chứng kéo dài, khó nhận biết và đôi khi ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể. Đặc biệt, những người thường xuyên tiếp xúc với chó, mèo cần chú ý đến các dấu hiệu bất thường về da, tiêu hóa, hô hấp, mắt hoặc thần kinh. Khi có triệu chứng nghi ngờ, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám, tư vấn và chỉ định xét nghiệm phù hợp.

Đừng chủ quan với những cơn ngứa kéo dài – hãy chủ động tìm hiểu nguyên nhân, xét nghiệm khi có chỉ định và điều trị đúng cách.

Bảo vệ sức khỏe bắt đầu từ những hành động nhỏ: giữ vệ sinh, chăm sóc vật nuôi đúng cách và chủ động thăm khám khi cần thiết.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HÀ ĐÔNG

 Địa chỉ: Số 2, Phố Bế Văn Đàn, Phường Hà Đông, Thành Phố Hà Nội.

 Tổng đài CSKH: 1900.866.689

 Website: benhvienhadong.vn