Đau vai ở người lớn tuổi: Đừng vội kết luận là "thoái hóa"

Hoạt động chuyên môn | 09/09/2026

Đau vai ở người lớn tuổi: Đừng vội kết luận là "thoái hóa"

Người viết: Ban truyền thông - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Đau vai ở người lớn tuổi: Đừng vội kết luận là "thoái hóa"

Rất nhiều bệnh nhân trên 60 tuổi khi xuất hiện đau vai, khó giơ tay hoặc mặc áo khó khăn đều nghĩ mình bị thoái hóa khớp vai. Họ tự mua thuốc giảm đau, xoa bóp, đắp lá hoặc chờ bệnh tự khỏi. Chỉ đến khi cánh tay gần như không thể nâng lên mới đi khám. Nhưng thực tế, rất nhiều trường hợp không phải do thoái hóa khớp, mà do tổn thương nhóm gân chóp xoay – một bệnh lý hoàn toàn khác, cần được chẩn đoán và điều trị đúng.

Khớp vai là một cấu trúc rất đặc biệt. Để cánh tay có thể giơ lên, xoay ra trước, xoay ra sau hay với tay lấy đồ, không chỉ cần xương và khớp hoạt động tốt mà còn cần hệ thống gân cơ chóp xoay phối hợp nhịp nhàng.Trong nhóm này, gân trên gai là gân chịu tải nhiều nhất và cũng là vị trí dễ bị tổn thương nhất.

Đứt gân trên gai là tình trạng các sợi gân bị rách, đứt một phần hoặc hoàn toàn. Khi gân không còn nguyên vẹn, việc truyền được lực từ cơ đến xương, cánh tay sẽ yếu đi và việc nâng tay trở nên khó khăn. Khi gân trên gai bị rách, vai không mất hoàn toàn khả năng vận động, nhưng việc nâng cánh tay trở nên khó khăn, kém vững và dễ đau hơn. Người bệnh thường phải dùng sức của thân mình hoặc nhún vai để bù trừ.

Vì sao người cao tuổi dễ bị đứt gân trên gai?

Theo thời gian, gân cũng giống như một sợi dây đã sử dụng nhiều năm. Máu nuôi gân giảm dần, các sợi collagen mất tính đàn hồi, gân trở nên yếu hơn. Chỉ cần 1 cử động nhẹ, sai tư thế cũng có thể làm gân bị rách, đứt, như: với tay lấy đồ trên cao, chống tay đứng dậy, xách vật nặng, hoặc thậm chí không có chấn thương rõ ràng

Những dấu hiệu gợi ý đứt gân trên gai

Nếu bạn có các biểu hiện sau, đừng chỉ nghĩ đơn giản là thoái hóa:

✓ Đau mặt ngoài vai.

✓ Đau tăng khi giơ tay lên cao.

✓ Khó chải đầu, mặc áo, cài áo ngực.

✓ Đau nhiều về đêm, đặc biệt khi nằm nghiêng bên đau.

✓ Cảm giác tay yếu, không còn sức nâng đồ.

Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể không thể tự nâng cánh tay, dù người khác vẫn có thể nâng hộ được. Đây là dấu hiệu rất điển hình của tổn thương gân

Chụp X-quang bình thường không có nghĩa là vai bình thường

Đây là điều khiến nhiều bệnh nhân bỏ lỡ thời điểm điều trị, X-quang chủ yếu nhìn thấy xương. Trong khi đó, gân, cơ và dây chằng gần như không nhìn thấy trên phim X-quang thông thường. Vì vậy: X-quang có thể chỉ ghi "thoái hóa nhẹ", nhưng gân trên gai đã rách một phần hoặc rách hoàn toàn.

Muốn đánh giá chính xác cần khám lâm sàng kết hợp với siêu âm cơ xương khớp hoặc MRI khi cần thiết.

Điều trị có phải ai cũng cần mổ?

Không phải tất cả các trường hợp đứt gân trên gai đều phải phẫu thuật. Rất nhiều trường hợp có thể điều trị bảo tồn nếu được phát hiện sớm. Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, như: điều chỉnh hoạt động sinh hoạt, thuốc giảm đau khi cần, phục hồi chức năng và các bài tập chuyên biệt. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định tiêm dưới hướng dẫn siêu âm. Có thể tiêm vào bao gân hoặc trong gân tùy từng trường hợp cụ thể. Việc lựa chọn chế phẩm và vị trí tiêm cần được bác sĩ đánh giá bằng siêu âm và dựa trên mức độ rách, tình trạng viêm cũng như mục tiêu điều trị. Khi gân rách lớn, gây yếu vai rõ rệt hoặc điều trị bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật nội soi để khâu phục hồi gân và đưa gân trở lại vị trí bám bình thường.

Vì vậy, điều quan trọng là điều trị đúng nguyên nhân, thay vì chỉ uống thuốc giảm đau kéo dài.Đừng tự chẩn đoán đau vai là thoái hóa. Hãy để bác sĩ khám và xác định chính xác nguyên nhân, bởi điều trị đúng sẽ giúp bảo tồn chức năng của khớp vai và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài.