Nhồi máu cơ tim cấp - Nhận biết sớm - Cấp cứu kịp thời - Giành lại sự sống

Nhồi máu cơ tim cấp là tình trạng một phần cơ tim bị tổn thương hoặc hoại tử do lượng máu và oxy cung cấp cho cơ tim bị giảm nghiêm trọng hoặc gián đoạn đột ngột,  xảy ra khi một hoặc nhiều nhánh động mạch vành ( mạch máu nuôi tim) bị tắc nghẽn thường liên quan đến sự hình thành cục máu đông trên nền mảng xơ vữa động mạch vành. Bệnh xảy ra ở cả nam và nữ, thường gặp ở người trung niên và người cao tuổi.

Đây là một cấp cứu tim mạch đặc biệt nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp các biến chứng như rối loạn nhịp tim, suy tim cấp, sốc tim, ngừng tuần hoàn và tử vong.

Đáng lưu ý, nhồi máu cơ tim không phải lúc nào cũng khởi phát bằng cơn đau ngực dữ dội. Một số người bệnh chỉ cảm thấy mệt bất thường, tức ngực âm ỉ, khó thở, vã mồ hôi hoặc buồn nôn. Việc chủ quan, chờ triệu chứng tự hết hoặc tự điều trị tại nhà có thể khiến người bệnh bỏ lỡ khoảng thời gian cấp cứu quan trọng.

Ca bệnh lâm sàng

Ngày 24/8/2026, bệnh nhân nam 55 tuổi, địa chỉ Chương Mỹ, Hà Nội, bắt đầu xuất hiện tình trạng mệt nhiều, khó thở và tức ngực âm ỉ, chưa được điều trị thuốc gì. Người bệnh chưa phát hiện bệnh lý mạn tính trước đó. Đến khoảng 17 giờ ngày 25/8/2026, tình trạng đột ngột nặng lên với biểu hiện đau ngực nhiều, vã mồ hôi lạnh và khó thở. Bệnh nhân được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Chương Mỹ và được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên lúc 18 giờ 44 phút.

Khoảng 6 phút sau khi nhập viện, người bệnh đột ngột ngừng tuần hoàn, được tiến hành hồi sức tim phổi, ép tim ngoài lồng ngực, bóp bóng hỗ trợ hô hấp, sốc điện và sử dụng thuốc vận mạch. Sau khoảng 35 phút cấp cứu, người bệnh có tuần hoàn tự nhiên trở lại và được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Hà Đông để tiếp tục điều trị

Khi đến Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, bệnh nhân hôn mê sâu, tím môi và đầu chi, bọt hồng quanh miệng, SpO₂ 60% thở qua bóp bóng; nhịp tim nhanh k 110 lần/phút, huyết áp 90/60 mmHg đang sử dụng thuốc vận mạch. Hai bên phổi ran ẩm

Các kết quả xét nghiệm cho thấy các chỉ số men tim là Troponin I tăng cao, CK-MB tăng; khí máu ghi nhận tình trạng toan máu nặng với pH 6,943, HCO3- 7,5 mmol/L và lactate 14,09 mmol/L. Điện tâm đồ cho thấy rõ hình ảnh nhồi máu cơ tim ST chênh lên. Siêu âm tim ghi nhận chức năng tâm thu thất trái giảm, phân suất tống máu EF Simpson 43%; giảm vận động vùng vách liên thất phía mỏm và vùng mỏm

Người bệnh được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp ST chênh lên, biến chứng ngừng tuần hoàn Killip IV, kèm viêm phổi và rối loạn lipid máu. Trước tình trạng bệnh nhân rất nặng, nguy cơ tử vong cao, các bác sĩ tim mạch và hồi sức tại bệnh viện đa khoa Hà Đông đã nhanh chóng phối hợp triển khai hồi sức và thực hiện các bước cần thiết để xác định nguyên nhân gây nhồi máu cơ tim, đồng thời chuẩn bị phương án tái thông động mạch vành khẩn cấp.

Bệnh nhân được chụp động mạch vành cho thấy động mạch liên thất trước (LAD) đoạn II bị tắc hoàn toàn, được xác định là tổn thương thủ phạm, được chỉ định can thiệp động mạch vành qua da (PCI) cấp cứu. Kết quả can thiệp được ghi nhận thành công, tái lập dòng chảy động mạch vành TIMI 3. Tuy nhiên, tái thông mạch vành thành công không đồng nghĩa người bệnh đã thoát khỏi nguy hiểm ngay lập tức. Sau ngừng tuần hoàn kéo dài, người bệnh vẫn có nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy, sốc tim, suy hô hấp, rối loạn nhịp thất tái phát và suy chức năng nhiều cơ quan. Vì vậy, hồi sức tích cực sau can thiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Sau can thiệp mạch vành, người bệnh được chuyển đến khoa Hồi sức tích cực để tiếp tục điều trị và theo dõi sát : Hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc vận mạch và thuốc hỗ trợ co bóp cơ tim theo diễn biến huyết động, kháng kết tập tiểu cầu, mỡ máu, theo dõi monitor liên tục, xử trí các cơn rung thất và ngừng tuần hoàn tái phát, kiểm soát thân nhiệt theo chỉ định, điều trị biến chứng hô hấp, nhiễm khuẩn, dinh dưỡng, dự phòng biến chứng do nằm lâu và phục hồi chức năng phù hợp.

Sau quá trình điều trị và hồi sức tích cực, tình trạng người bệnh dần chuyển biến tích cực. Ngày 7/9/2026, người bệnh được chuyển từ khoa Hồi sức tích cực sang khoa Nội Tim mạch điều trị trong tình trạng người bệnh tỉnh, tiếp xúc được, đỡ đau ngực, mạch HA ổn định , tiếp tục được theo dõi và điều trị sau nhồi máu cơ tim.

Đến ngày 11/9/2026, người bệnh được xuất viện trong tình trạng tỉnh táo, không đau ngực, không khó thở; huyết áp  120/70 mmHg, nhịp tim đều 78 lần/phút. Người bệnh được kê đơn điều trị sau xuất viện và hướng dẫn tuân thủ thuốc , kiểm soát các yếu tố nguy cơ, tái khám tim mạch định kì.

Từ những biểu hiện mệt mỏi, tức ngực và khó thở ban đầu đến ngừng tuần hoàn, suy hô hấp nặng và rối loạn nhịp thất tái phát nhiều lần, đây là một ca bệnh có diễn biến đặc biệt nguy hiểm và phức tạp. Việc tái thông động mạch vành kịp thời, kết hợp hồi sức tích cực liên tục và điều trị toàn diện đã góp phần giúp người bệnh vượt qua giai đoạn nguy kịch, hồi phục và trở về với gia đình.

Ca bệnh cũng cho thấy điều trị nhồi máu cơ tim cấp không chỉ dừng lại ở việc can thiệp thành công, mà còn là một quá trình liên tục từ nhận diện bệnh, cấp cứu ban đầu, tái tưới máu khẩn cấp đến hồi sức sau ngừng tuần hoàn và điều trị dự phòng lâu dài.

Kiến thức y khoa: Hiểu biết về nhồi máu cơ tim cấp

Nguyên nhân gây bệnh ?

Nguyên nhân thường gặp nhất là xơ vữa động mạch vành. Các mảng xơ vữa hình thành và tích tụ trong thành động mạch theo thời gian. Khi mảng xơ vữa bị nứt vỡ hoặc tổn thương, tiểu cầu và các yếu tố đông máu được hoạt hóa, tạo thành cục máu đông gây tắc mạch.

Yếu tố nguy cơ ?

Yếu tố có thể kiểm soát: Tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, hút thuốc lá, thừa cân, béo phì, ít vận động thể lực, chế độ ăn nhiều muối, chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và thực phẩm chế biến sẵn, sử dụng chất kích thích như cocaine hoặc amphetamine, không tuân thủ điều trị các bệnh tim mạch và bệnh mạn tính.

Yếu tố không thể thay đổi hoàn toàn: tuổi cao, tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim mạch sớm, tiền sử bản thân mắc bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Khuyến cáo nhận biết sớm không bỏ lỡ thời gian vàng

Nhồi máu cơ tim cấp có thể xảy ra ở cả những người chưa từng được chẩn đoán mắc bệnh tim mạch. Vì vậy, mỗi người cần chủ động nhận biết dấu hiệu cảnh báo và không chủ quan với những biểu hiện bất thường của cơ thể.

Những dấu hiệu cần cảnh giác:

• Đau, tức, đè nặng hoặc bóp nghẹt vùng ngực, đặc biệt khi kéo dài vài phút, tái diễn hoặc xuất hiện khi nghỉ ngơi.

• Đau lan ra cánh tay, vai, lưng, cổ, hàm hoặc vùng thượng vị.

• Khó thở đột ngột, mệt lả, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc nôn.

• Chóng mặt, choáng váng, ngất hoặc đột ngột mất ý thức.

Không phải người bệnh nào cũng có đầy đủ các triệu chứng điển hình. Đôi khi mệt nhiều hoặc khó thở bất thường là dấu hiệu nổi bật. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ nhồi máu cơ tim, đặc biệt là đau ngực mới xuất hiện, kéo dài hoặc kèm khó thở, vã mồ hôi, cần gọi cấp cứu 115 hoặc số cấp cứu y tế tại địa phương ngay lập tức.

Trong thời gian chờ cấp cứu, người bệnh nên nghỉ ở tư thế thoải mái và không tự lái xe đến bệnh viện. Không tự ý dùng thuốc hoặc trì hoãn việc gọi cấp cứu để chờ triệu chứng thuyên giảm. Nếu người bệnh đột ngột bất tỉnh, tím tái, ngừng thở, cần gọi cấp cứu, bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực và sử dụng máy khử rung tự động (AED) nếu có, theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu.

Điều trị nhồi máu cơ tim

Điều trị nhồi máu cơ tim cấp phải được tiến hành tại cơ sở y tế có khả năng cấp cứu tim mạch, với các nguyên tắc chính:

• Cấp cứu và đánh giá nhanh

• Khôi phục dòng máu đến cơ tim: Can thiệp động mạch vành qua da là phương pháp tái tưới máu ưu tiên khi phù hợp và có thể thực hiện kịp thời. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc tiêu sợi huyết nếu đáp ứng tiêu chuẩn và không có chống chỉ định.

• Điều trị bằng thuốc.

• Theo dõi và xử trí biến chứng

• Dự phòng tái phát

Chủ động phòng ngừa nhồi máu cơ tim

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp, đường máu và mỡ máu.

• Không hút thuốc lá, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với khói thuốc.

• Ăn uống lành mạnh, cân đối, giảm muối, hạn chế chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa; tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ.

• Duy trì hoạt động thể lực phù hợp, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng.

• Tuân thủ điều trị các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu.

• Sau nhồi máu cơ tim hoặc can thiệp mạch vành, uống thuốc đúng chỉ định, đặc biệt không tự ý ngừng thuốc kháng kết tập tiểu cầu; tái khám đúng hẹn và tham gia phục hồi chức năng tim mạch khi được hướng dẫn.

THÔNG ĐIỆP TỪ CA BỆNH

Các triệu chứng mệt, tức ngực bất thường có thể là tín hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim cấp. Nhận biết sớm, cấp cứu kịp thời tại cơ sở y tế có khả năng can thiệp mạch vành để tái tưới máu mạch vành sớm, kết hợp hồi sức tích cực và phối hợp đa chuyên khoa nhanh chóng có thể tạo nên khác biệt giữa sự sống và cái chết, làm giảm các nguy cơ biến chứng tim mạch nặng cho bệnh nhân, cải thiện chất lượng cuộc sống.

*LƯU Ý QUAN TRỌNG: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, cung cấp thông tin và không thay thế cho chẩn đoán hoặc tư vấn y tế chuyên nghiệp. Nếu bạn hoặc người thân có những triệu chứng bất thường, hãy đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám trực tiếp và tư vấn bởi bác sĩ, chuyên gia có kinh nghiệm.

Bệnh viện Đa khoa Hà Đông – Không ngừng đổi mới, hướng tới sự hài lòng người bệnh.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HÀ ĐÔNG

 Địa chỉ: Số 2, Phố Bế Văn Đàn, Phường Hà Đông, Thành Phố Hà Nội.

 Tổng đài CSKH: 1900.866.689

Khoa Nội Tim Mạch: 0353.074.439