Sởi ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và biện pháp phòng bệnh cha mẹ cần biết

Hoạt động chuyên môn | 09/04/2026

Sởi ở trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và biện pháp phòng bệnh cha mẹ cần biết

Người viết: Ban truyền thông - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây lan rất nhanh qua đường hô hấp. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ. Mặc dù đã có vắc xin phòng bệnh hiệu quả, sởi vẫn có nguy cơ bùng phát và gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Theo thống kê của Bộ y tế, quý I/2026, cả nước 2.430 trường hợp sốt phát ban nghi sởi Thực tế này cho thấy việc chủ động phòng bệnh, đặc biệt là tiêm chủng đầy đủ cho trẻ, cần được quan tâm.

Tại Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, 1 tuần vừa qua ghi nhận 3 ca mắc sởi. Trong đó có trường hợp biến chứng viêm phổi gây khó khăn cho quá trình điều trị và chăm sóc.

Trước tình hình đó, BSCKII Nguyễn Thị Thùy Dương đã có những chia sẻ về nguồn lây, dấu hiệu nhận biết sớm cũng như các biện pháp phòng chống bệnh sởi ở trẻ em nhằm giúp phụ huynh nâng cao nhận thức và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con em mình.

Sởi lây lan như thế nào?
Virus sởi lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, phát tán virus vào không khí. Đáng chú ý, virus có thể tồn tại lơ lửng trong không khí nhiều giờ và lây nhiễm ngay cả khi người bệnh chưa xuất hiện phát ban. Chỉ cần tiếp xúc gần hoặc ở cùng không gian với người mắc bệnh, nguy cơ lây nhiễm đã rất cao. Một người mắc sởi có thể lây cho nhiều người xung quanh nếu chưa có miễn dịch.

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh sởi
Giai đoạn khởi phát (3–5 ngày đầu), trẻ thường có biểu hiện sốt cao 39–40°C, ho khan, chảy mũi, hắt hơi, mắt đỏ và chảy nước mắt. Trẻ có thể mệt mỏi, quấy khóc, kém ăn.
Một dấu hiệu đặc trưng của bệnh là hạt Koplik – những chấm trắng nhỏ xuất hiện trong niêm mạc miệng, thường ở mặt trong má.

Khi bước sang giai đoạn toàn phát, trẻ xuất hiện ban đỏ bắt đầu từ sau tai, lan ra mặt rồi xuống thân mình và toàn thân. Ban mọc theo trình tự, không xuất hiện đồng loạt.

Trẻ điều trị sởi tại Khoa nhi - BVĐK Hà đông

Những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ đến cơ sở y tế thăm khám ngay

Sởi có thể diễn tiến nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ hoặc trẻ có sức đề kháng kém. Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như: Dấu hiệu hô hấp: thở nhanh, khó thở, rút lõm lồng ngực, ho nhiều tím tái; Dấu hiệu thần kinh Co giật, lơ mơ, li bì, gọi không đáp ứng; Dấu hiệu toàn thân nặng: Sốt cao liên tục không hạ , bỏ ăn, bỏ bú , nôn nhiều, tiêu chảy mất nước. Đây có thể là biểu hiện của các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm não hoặc suy dinh dưỡng nặng.

Phòng bệnh sởi: Chủ động và hiệu quả

Tiêm vắc xin đầy đủ là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Trẻ cần được tiêm mũi đầu tiên khi 9 tháng tuổi và mũi nhắc lại khi 18 tháng tuổi hoặc theo chương trình tiêm chủng mở rộng.
Bên cạnh đó, cần duy trì các biện pháp vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho, hắt hơi. Trong thời điểm có dịch, hạn chế đưa trẻ đến nơi đông người và cần cách ly trẻ mắc bệnh để tránh lây lan.

Việc tăng cường sức đề kháng cho trẻ thông qua dinh dưỡng đầy đủ và bổ sung vitamin A theo hướng dẫn của nhân viên y tế cũng đóng vai trò quan trọng.

Thông điệp từ chuyên gia

Sởi không phải là bệnh lành tính như nhiều người vẫn nghĩ. Việc phát hiện sớm, theo dõi sát và xử trí kịp thời sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng. Quan trọng hơn, tiêm vắc xin đầy đủ chính là cách bảo vệ hiệu quả nhất cho trẻ và cộng đồng.

Các bậc phụ huynh cần chủ động đưa trẻ đi khám ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc sởi, đồng thời tuân thủ lịch tiêm chủng để bảo vệ sức khỏe cho con em mình.

KHOA NHI BỆNH VIỆN ĐA KHOA HÀ ĐÔNG– ĐỊA CHỈ TIN CẬY CHO MỌI GIA ĐÌNH