Nhiều người cho rằng đau sau tập thể dục là điều bình thường nên cố gắng “tập thêm cho quen”. Tuy nhiên, trong không ít trường hợp, chính sự chủ quan này lại khiến tổn thương trở nên nặng hơn. Một bệnh nhân nữ bị rách chóp xoay vai phải sau khi tập xoay vai quá mức là ví dụ điển hình. Sau phẫu thuật và phục hồi chức năng tại Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, người bệnh đã hồi phục tốt và dần trở lại sinh hoạt bình thường.

1. Đau vai sau tập: dấu hiệu tưởng nhẹ nhưng có thể là tổn thương thực sự

Theo các chuyên gia, đau nhức sau tập luyện có thể chỉ là đau cơ sinh lý khi cơ thể đang thích nghi với cường độ mới. Kiểu đau này thường âm ỉ, xuất hiện muộn sau vài giờ đến 1 - 2 ngày và giảm dần theo thời gian. Ngược lại, đau do chấn thương hoặc quá tải thường xuất hiện ngay trong lúc tập, đau rõ tại một vị trí, có thể kèm sưng nề và hạn chế vận động. Nếu tiếp tục cố tập, tổn thương có thể nặng thêm, kéo dài thời gian hồi phục và làm tăng nguy cơ phải điều trị chuyên sâu.

Trong ca bệnh này, bệnh nhân nữ có thói quen tập thể dục tại nhà. Ban đầu, động tác xoay vai chỉ được thực hiện khoảng 20 - 30 lần mỗi buổi. Tuy nhiên, do mong muốn tăng hiệu quả tập luyện, người bệnh đã nâng số lần xoay vai lên tới 200 - 300 lần, vượt xa mức thông thường.

Đáng chú ý, khi bắt đầu xuất hiện đau vai phải, bệnh nhân không nghỉ ngơi mà càng cố tập nhiều hơn với suy nghĩ “đau là do cơ đang giãn ra” hoặc “tập thêm sẽ hết”. Chính sai lầm này khiến cơn đau không những không giảm mà còn ngày càng tăng, vai phải đau nhói khi vận động, khó giơ tay và ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày.

2. Chụp MRI phát hiện rách chóp xoay vai phải

Sau một thời gian chịu đau và tự điều chỉnh không hiệu quả, bệnh nhân đã đến khám tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội. Kết quả thăm khám lâm sàng và chụp cộng hưởng từ (MRI) cho thấy rách chóp xoay vai phải - một tổn thương thường gặp khi khớp vai bị quá tải, lặp đi lặp lại động tác sai hoặc vận động quá mức trong thời gian dài.

Chóp xoay là nhóm gân cơ rất quan trọng giúp giữ vững và vận động khớp vai. Khi cấu trúc này bị rách, người bệnh thường đau tăng khi dang tay, xoay tay, với tay lên cao hoặc thực hiện các động tác sinh hoạt thường ngày như mặc áo, chải đầu, lấy đồ trên cao. Nếu để kéo dài, chức năng khớp vai có thể suy giảm đáng kể.

Trong bối cảnh tổn thương đã rõ ràng trên hình ảnh và triệu chứng ảnh hưởng nhiều đến chức năng, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật.

3. Lựa chọn Bệnh viện Đa khoa Hà Đông từ niềm tin dành cho đội ngũ bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình

Dù đã được chẩn đoán và tư vấn đầy đủ, bệnh nhân quyết định lựa chọn Bệnh viện Đa khoa Hà Đông để điều trị phẫu thuật. Với người bệnh, đây không chỉ là một quyết định về chuyên môn mà còn là sự gửi gắm niềm tin vào đội ngũ bác sĩ Khoa Chấn thương Chỉnh hình của bệnh viện.

Sau khi tiếp nhận, bệnh nhân được đánh giá lại toàn diện, hoàn thiện kế hoạch điều trị và chuẩn bị phẫu thuật phù hợp. Ê-kíp điều trị đã tiến hành phẫu thuật theo đúng chỉ định, với mục tiêu xử lý tổn thương chóp xoay, khôi phục tối đa chức năng vận động của khớp vai và tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình phục hồi chức năng sau mổ.

4. Kết quả tốt sau phẫu thuật và phục hồi chức năng

Sau mổ, diễn biến của bệnh nhân ổn định. Cơn đau giảm rõ, chức năng vận động khớp vai được cải thiện dần theo từng giai đoạn. Người bệnh tiếp tục được hướng dẫn tập phục hồi chức năng bài bản - một phần đặc biệt quan trọng trong kết quả điều trị cuối cùng.

Thực tế lâm sàng cho thấy, với các tổn thương vùng vai, đặc biệt là sau phẫu thuật chóp xoay, phục hồi chức năng không phải phần “đi kèm”, mà là một mắt xích thiết yếu của toàn bộ quá trình điều trị. Việc tập đúng chương trình, đúng thời điểm, đúng biên độ giúp hạn chế cứng khớp, bảo vệ cấu trúc vừa được sửa chữa và từng bước đưa vai trở về trạng thái vận động tối ưu.

Nhờ tuân thủ tốt hướng dẫn điều trị và phục hồi chức năng, bệnh nhân trong ca bệnh này đã đạt kết quả khả quan, sinh hoạt hằng ngày thuận lợi hơn và có triển vọng phục hồi tốt chức năng vai.

TS.BS Nguyễn Trọng Nghĩa - Phó Trưởng Khoa Chấn thương chỉnh hình thăm khám cho bệnh nhân trước khi xuất viện.

5. Bài học từ ca bệnh: đau bất thường khi tập luyện không nên xem nhẹ

Ca bệnh trên là lời nhắc nhở rõ ràng rằng tập luyện chỉ thực sự có lợi khi được thực hiện khoa học, phù hợp thể trạng và biết lắng nghe cơ thể. Không phải mọi cơn đau sau tập đều vô hại. Khi đau xuất hiện ngay trong lúc tập, đau tăng dần, đau khu trú, kèm hạn chế vận động hoặc kéo dài nhiều ngày không cải thiện, người tập cần dừng ngay bài tập và đi khám chuyên khoa.

• Tập luyện phải đúng kỹ thuật và có kiểm soát tải.

• Không nên tăng cường độ một cách đột ngột.

• Khi đau bất thường, cần nghỉ tập và đi khám sớm.

• Chẩn đoán đúng và điều trị đúng thời điểm giúp cải thiện kết quả lâu dài.

6. Thông điệp từ Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Đau vai kéo dài sau tập luyện không nên bị xem nhẹ, đặc biệt khi cơn đau ngày càng tăng hoặc làm giảm khả năng vận động. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng không chỉ giúp giảm đau, phục hồi chức năng mà còn tránh được nguy cơ tổn thương mạn tính, ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống.

Với những trường hợp đau vai kéo dài, đau tăng khi vận động, hạn chế tầm vận động hoặc nghi ngờ tổn thương gân cơ quanh vai, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám kịp thời. Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Hà Đông luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng để sớm trở lại cuộc sống sinh hoạt bình thường.