Ung thư dạ dày: phát hiện sớm và dự phòng

Hoạt động chuyên môn | 01/10/2026

Ung thư dạ dày: phát hiện sớm và dự phòng

Người viết: Ban truyền thông - Bệnh viện Đa khoa Hà Đông

Ung thư dạ dày (UTDD) là một bệnh ung thư phổ biến nhất trên thế giới, Theo Globocan (tổ chức y tế thế giới WHO) năm 2022 tỷ lệ mắc ung thư dạ dày đứng thứ 5 sau ung thư phổi, ung thư vú, ung thư đại tràng và ung thư tiền liệt tuyến; tỷ lệ tử vong ung thư dạ dày cũng đứng thứ 5 sau ung thư phổi, ung thư đại tràng, ung thư gan và ung thư vú. Và đây là một ung thư rất hay gặp ở đường tiêu hoá chỉ đứng thứ 2 sau ung thư đại tràng.

Tại Việt Nam ung thư dạ dày đứng thứ 5 với tỷ lệ 16 277 (9.0%) sau ung thư vú, ung thư gan, ung thư phổi, ung thư đại tràng. Tỷ lệ nam giới cao hơn nữ giới 10,6 % so với 7,3%. Tỷ lệ mắc UTDD trong 100.000 dân là 13,4%, còn tỷ lệ tử vong chiếm 10,9% trong tổng số 100.000 dân.

Hình ảnh u dạ dày

Những dấu hiệu cảnh báo ung thư dạ dày

Giai đoạn sớm: các triệu chứng thường nghèo nàn, người bệnh thường có các triệu chứng như:

- Chán ăn, đầy bụng khó tiêu, buồn nôn và các triệu chứng này không cải thiện hoặc không hết khi điều trị bằng các biện pháp thông thường.

- Thiếu máu thường là thiếu máu mãn tính, có thể kèm theo nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen

- Suy nhược cơ thể, người mệt mỏi, gầy sút cân liên tục không rõ nguyên nhân.

Giai đoạn tiến triển: các triệu chứng lâm sàng chính thường gặp như:

- Đầy hơi, ậm ạch, khó tiêu (gặp ở 85-100% bệnh nhân).

- Đau thượng vị thoáng qua, có thể có hoặc không liên quan đến bữa ăn (gặp ở 75-85% bệnh nhân). Sau đó triệu chứng rõ ràng hơn như đau bụng liên tục và nhiều hơn, dùng các thuốc giảm đau không đỡ; sút cân chiếm tới 80-85%.

- Nôn, buồn nôn ở giai đoạn này là dấu hiệu muộn do bị cản trở lưu thông dạ dày ruột vì u làm hẹp môn vị, tâm vị hoặc đoạn giữa dạ dày.

- Có thể sờ thấy khối u vùng thượng vị, hạch thượng đòn.

- Giai đoạn muộn có các biến chứng như: hẹp môn vị, tâm vị, thủng dạ dày do ung thư xâm lấn hoại tử gây viêm phúc mạc, xuất huyết tiêu hóa

Các dấu hiệu cảnh báo ung thư dạ dày

Khi có các dấu hiệu trên người bệnh nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa để để nội soi thực quản dạ dày. Hiện nay, kỹ thuật nội soi ống soi mềm kết hợp với sinh thiết là biện pháp quan trọng trong chẩn đoán UTDD. Sinh thiết qua nội soi cho kết quả chẩn đoán đúng trên 95%.

Hình ảnh nội soi dạ dày tại trung tâm nội soi Bệnh viện da khoa Hà Đông

Các phương pháp dự phòng ung thư dạ dày

Đối với những người nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) thì việc điều trị vi khuẩn HP một cách triệt để rất quan trọng trong việc dự phòng ung thư dạ dày. Đây là vi khuẩn gây viêm niêm mạc dạ dày dẫn tới teo niêm mạc và dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư. Nhiễm H.pylori làm tăng nguy cơ UTDD lên gấp 6 lần.

- Điều trị tốt các bệnh viêm loét dạ dày mạn tính, giúp giảm nguy cơ mắc UTDD.

- Chế độ ăn uống lành mạnh: nhiều loại trái cây, đặc biệt là trái cây họ cam quýt (như cam, chanh và bưởi), rau củ nhiều màu sắc và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến, các thức ăn có hàm lượng nitrat cao như thịt cá ướp muối, thịt hun khói, dưa cà muối mặn, đồ uống có đường và thực phẩm chế biến sẵn, uống đủ nước từ 2- 2,5l/ngày

- Thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ mắc một số loại ung thư dạ dày. Do đó, đạt được và duy trì cân nặng khỏe mạnh có thể giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh.

- Tập thể dục thường xuyên cũng có thể giúp giảm nguy cơ ung thư dạ dày.

- Hút thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày (phần gần thực quản nhất). Hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư khác. Vì vậy bạn không nên hút thuốc lá, nếu đang hút nên học cách bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt.

- Đi khám tầm soát thường xuyên nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao như: có tiền sử viêm loét dạ dày mạn tính, gia đình có người bị ung thư dạ dày, polyp dạ dày, phẫu thuật cắt dạ dày, nhiễm HP dai dẳng,